Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü tarafından düzenlenen seminer programı çerçevesinde, 15.03.2018 tarihinde Arş. Gör. Anıl Varel tarafından "Osmanlı İmparatorluğu'nda 'Merkeziyetiçilik'i Yeniden Düşünmek" başlıklı seminer sunulmuştur.
Türkiye'deki
eğitim-öğretim sürecinin hemen her aşamasında ideolojik bir tasarım olarak
yeniden üretilmekte ve akademi çevrelerinde az-çok genel bir kabul görmekte
olan; Osmanlı Devleti'ne yakıştırılan 'güçlü, merkezî devlet geleneği' fikri,
gerek ampirik gerekse de metodolojik problemlerle maluldür. Günümüz modern
ulus-devletleri için de kullanılmakta olan 'merkeziyetçilik' teriminin
pre-modern toplumlara doğru genişletilerek kullanılması, çoğunlukla anakronizme
yol açmaktadır. Dahası, imparatorluğun en güçlü olduğu döneminde dahi merkezin
taşra üzerindeki hâkimiyeti, -günün ölçüleriyle de olsa- çok sıkı bir
merkeziyetçiliğin uygulanması sayesinde değil; tam tersine, bu bağın belirli
açılardan oldukça gevşek tutulmasıyla ve kontrol altına alınan topraklarda
sosyolojik açıdan kapsamlı bir dönüşümün gerçekleştirilmemesiyle mümkün
olabilmiştir. Klasik bir imparatorluğun merkeziyetçiliği, yerelde önüne çıkan
tüm tümseklerin düzlenmesiyle değil; çoğunlukla, bunların 'içerilmesi' ile
mümkün olmaktadır.
